FIETSHOORN --- www.fietshoorn.be

Het STOP-principe als leidraad voor elk beleid inzake mobiliteit!

Het STOP-principe houdt in dat het beleid inzake mobiliteit rekening houdt

  • in de eerste plaats met de Stappers;
  • vervolgens met de Trappers;
  • dan met het Openbaar vervoer;
  • en tenslotte met het Privévervoer.

  1. Algemene begrippen dode hoek
  2. Een analyse van de dodehoekongevallen in 2008
  3. Een gedragscode
  4. Maatregelen om dodehoekongevallen te voorkomen
  5. Wetenschappelijk onderzoek inzake dodehoekongevallen
  6. Luchtkwaliteit
  7. Activiteiten
  8. Verkeersveiligheid
  9. Veilig naar school - secundair onderwijs

Fietsweer in Nederland en in een groot gedeelte van Vlaanderen

De kaart geeft:

  • De neerslagwolken voor de volgende twee uur;
  • De actuele temperatuur in Nederland;
  • Een vijfdaagse prognose van het weer in Nederland.

5 april 2014: De Europese Commissie heeft de lijst bekend gemaakt van het aantal verkeersdoden per miljoen inwoners in 2013. Uit voorlopige cijfers blijkt dat België de 20ste plaats bekleedt onder de 28 Europese landen. Het aantal verkeersslachtoffers is weliswaar gedaald maar de daling was nog sterker in andere Europese landen. Meer informatie op Verkeersveiligheid.

Commentaar bij de voorlopige cijfers van 2013: "Een ander zorgwekkend aspect is het aantal slachtoffers onder kwetsbare weggebruikers: het aantal overleden voetgangers daalt minder snel dan verwacht en het aantal overleden fietsers is de jongste tijd zelfs toegenomen. Dit wordt gedeeltelijk veroorzaakt door het feit dat er steeds meer wordt gefietst. De uitdaging bestaat erin mensen aan te moedigen vaker de fiets te nemen in plaats van de auto en tegelijk de veiligheid van fietsers te waarborgen."

2 april 2014: Twee belangrijke artikels met voorstellen voor veiliger fietsen zijn gepubliceerd:

  • In KBC Economische Berichten van 27 februari 2014 verscheen het artikel KIJK UIT, DAAR KOMT DE FIETS! Fietsgebruik en -veiligheid in Vlaanderen van Johan Van Gompel. "Ondanks het dalend aantal fietsdoden en hun geringe aandeel bij de fietsongevallen, blijven fietsers een relatief groot deel van het jaarlijks aantal verkeersdoden in Vlaanderen uitmaken. In 2012 bedroeg dat aandeel 17%. Nog meer verontrustend is het fors toegenomen aandeel van fietsers bij het aantal zwaargewonden in het verkeer. In 2012 was dat opgelopen tot 25%, tegenover 13% in 2000 (grafiek 5). De cijfers liggen ruim hoger dan het aandeel van fietsers in de in het verkeer afgelegde reiskilometers (4%)."

    65-plussers vertegenwoordigen een onevenredig groot deel van de dodelijke fietsongevallen.

    De provincie Limburg was de enige provincie waar het aantal lichtgewonde, zwaargewonde en overleden fietsslachtoffers afnam tussen 1999 en 2012.

  • Naar aanleiding van dit artikel schreef ook Dirk Draulans een bewerking hiervan in Knack van 2 april 2014. "Het aantal fietsongevallen stijgt. Veiliger fietsen door ontvlechting." Gebaseerd op de cijfers die in dit artikel werden aangewend, heb ik volgende grafiek gemaakt. Een dergelijke grafiek komt ook voor in de KBC-studie.

    Daaruit blijkt dat in de provincies waar het minst werd geïnvesteerd in fietspaden, de stijging van het aantal fietsongevallen het grootst is: met name in Oost-Vlaanderen en Antwerpen. In Limburg waar in de periode 1999-2012 veruit het grootste aantal fietspaden werd (her)aangelegd, is er een daling van het aantal fietsslachtoffers.

24 maart 2014: Fietscongres 2014 in Brugge (2)

Een belangrijke studie van T. De Ceunynck, e.a. (Universiteit Hasselt) van november 2013 is bekend geworden: 'Is there a spillover effect of a right turn on red permission for bicyclists?' De vernoemde auteur gaf deze presentatie op het fietscongres. De conclusie van het onderzoek is:

  • De invoering van de maatregel 'fietsen door rood' kan leiden tot wezenlijke onbedoelde effecten op andere kruispunten waar de maatregel niet werd ingevoerd: fietsers zullen het rood licht negeren waar dat niet mag.
  • Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties omdat er redenen kunnen zijn waarom het fietsen door rood niet werd toegelaten op bepaalde kruispunten.
  • Het is aannemelijk dat fietsers daardoor het licht negeren onder meer waar het gevaarlijk kan zijn.
  • Volgens het voorzichtigheidsprincipe is het niet aangewezen regels in te voeren waarvan de veiligheidsimpact onzeker is.

Meer info is de vinden op de website UHasselt.

Opvallend is (dit maakte nog geen specifiek voorwerp van onderzoek uit) dat de situatie A, waar het voorrangsbord B1 was aangebracht, leidde tot de grootste verschillen tussen de twee controlegroepen. Het onderscheid tussen de voorrangsborden B1 en B22/B23 is eerder klein, zeker gezien van op enkele tientallen meter. Of dit er iets mee te maken heeft, moet verder onderzocht worden. In elk geval had men nooit een voorrangsbord mogen gebruiken om de fietsers toe te laten door rood te rijden. Het is spelen met vuur in de wegcode.

De vraag stelt zich of de organisatoren van het Fietscongres, met name de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV), niet beter de verschillende onderwerpen konden coördineren.

  • Terwijl de overige themasessies maximaal twee of drie onderwerpen hadden, stonden voor de themasessie 'Mobiliteit op maat van de fietser' (met onder meer het onderwerp 'fietsen door rood') liefst vijf onderwerpen geprogrammeerd.
  • De coördinator van dienst had daarbij het idee opgevat om de slides van de sprekers automatisch te laten verlopen zodat bepaalde sprekers werden afgebroken bij hun uitleg. Deze informatiebeperking kan geenszins worden goedgepraat.
  • Omdat de spreker van het BIVV twee onderwerpen besprak (fietsstraten en rechtsaf door rood in Brussel) besloot de coördinator om bij de vraagstelling de twee onderwerpen samen te nemen!
  • Door het groot aantal sprekers en de krappe timing werd onvoldoende tijd vrijgemaakt voor vragen. Zo kreeg bij de vraagstelling over 'fietsen door rood' enkel de schepen van Gent het woord. Andere vraagstellers kregen geen kans.
  • De vraag stelt zich waarom de voordracht van Tim De Ceunynck geprogrammeerd stond na de presentatie van het BIVV. Terwijl het BIVV aangaf dat onderzoeksvragen voor Brussel Hoofdstedelijk Gewest beantwoord zijn, beweerde de spreker Tim De Ceunynck na hem dat de maatregel waarschijnlijk beter niet was ingevoerd omwille van het voorzichtigheidsprincipe. Was men bang voor een confrontatie?

Reageer op deze website!

Andere nieuwsfeiten

24 maart 2014: Fietscongres 2014 in Brugge (1)

15 maart 2014: Het Nieuwsblad. Gent heeft beslist een proefproject op vijf kruispunten in te voeren waar fietsers door rood mogen rijden. Daarmee is Gent de eerste stad waar dit voor fietsers mogelijk is. De vijf kruispunten zijn:

8 februari 2014: "Iedereen heeft het recht om gezonde lucht in te ademen. Het is een basisrecht, net zoals drinkbaar water. De overheid moet propere lucht garanderen." (Tim Nawrot, Milieubioloog UHasselt in De Morgen, Brussel stikt in fijn stof)

23 januari 2014: De stad Antwerpen is voorlopig niet van plan om de omstreden voorrangsborden waardoor fietsers door het rood licht mogen rijden, te plaatsen. "Rood is rood, ook voor fietsers". De stad gaat verder met infrastructurele maatregelen waardoor fietsers het rood licht kunnen omzeilen. (Berichtgeving ATV)

De uitspraak kwam er nadat aan het kruispunt van de Kerkstraat en de Carnotstraat onlangs 46 fietsers werden beboet omdat ze het rode licht negeerden bij het rechts afdraaien. (De Zondag, 19 januari 2014) De boete bedroeg 165 euro. Het bestuur geeft toe dat er beter een sensibiliseringscampagne aan was voorafgegaan.

De vraag is of er nog wel een meerderheid is voor die wetgeving betreffende het fietsen door rood, die zonder enig overleg met de bevolking is ingevoerd. Vier PS'ers dienden in 2011 een wetsvoorstel in voor de nieuwe borden. Het concept van de borden zelf is afkomstig uit Frankrijk. Afschaffen is de boodschap! De bezwaren kort samengevat:

15 januari 2014: Christophe Depamelaere in De Tijd 'Schaf belasting op benzine af'

De huis- en sportarts haalt aan dat het kankerverwekkend potentieel van diesel nog altijd twintig keer groter is dan dat van benzine, vooral door de black carbon (dieselroet). "'Het is onwaarschijnlijk, maar er bestaat geen afdoende regelgeving voor de auto-industrie die de kankerverwekkende PAK-deeltjes afblokt. Alle focus ligt vreemd genoeg op CO2. Het is geen toeval dat er in België zoveel trieste records qua kanker gebroken worden, zoals recent nog voor borstkanker. Black carbon werkt bovendien de klimaatopwarming in de hand, concludeerde het Europees milieu-agentschap EEA onlangs.'

7 januari 2014: Het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid - Kenniscentrum Verkeersveiligheid heeft in december een nieuwe studie gepubliceerd, met name Nuyttens, N. (2013) Onderregistratie van verkeersslachtoffers. Vergelijking van de gegevens over zwaar gewonde verkeersslachtoffers in de ziekenhuizen met deze in de nationale ongevallenstatistieken. De studie kan hier geraadpleegd worden. De analyses in het rapport zijn uitgevoerd voor de periode 2004-2007. Het rapport geeft een helder inzicht in de problematiek van de ongevallenstatistieken en de lectuur is daarom reeds sterk aan te bevelen.

Een heel opvallende vaststelling is dat de onderregistratie van zwaargewonde fietsers in de officiële ongevallenstatistieken veel hoger is dan in de andere weggebruikerstypes. Dit wordt schrijnend duidelijk weergegeven in onderstaande grafiek.

Bron: N. Nuyttens, Onderregistratie van verkeersslachtoffers, p. 52

Nog een ongewoon cijfer is de onderregistratie van de eenzijdige fietsongevallen. Dit zijn fietsongevallen waarbij enkel de fietser, zonder andere voertuigen, in het letselongeval betrokken is. Er blijkt immers dat ongeveer vier vijfde van het totaal aantal zwaar gewonde fietsers in de ziekenhuisstatistieken het slachtoffer waren van een eenzijdig fietsongeval! Het verschil met de officiële statistieken, is enorm: de zwaargewondenratio voor eenzijdige fietsongevallen bedraagt 18 ! D.w.z., slechts 5,6% van alle ziekenhuispatiënten met de toepasselijke code worden geregistreerd in de nationale ongevallenstatistieken. (p. 50)

19 december 2013 in De Tijd: Europa werkt aan schone lucht tegen 2030

De gezondheidskosten die verbonden zijn aan luchtvervuiling in Europa bedragen jaarlijks tussen 330 en 940 miljard euro. (...) Eurocommissaris voor Milieu Janesz Potocnik neemt daarom maatregelen om de normen beter te doen toepassen. Er komen ook strengere uitstootnormen voor middelgrote verbrandingsinstallaties. Potocnik stelt bovendien nieuwe normen voor luchtkwaliteit voor om tegen 2030 veel zuiverdere Europese lucht te hebben. De Commissie verlaagt drastisch de uitstootplafonds van de individuele lidstaten voor de gevaarlijkste vervuilers, zoals fijn stof, ozon, ammoniak, zwaveldioxide, stikstofoxide en methaan. De aanpak is bewust geleidelijk. 'We moeten in economisch moeilijke tijden rekening houden met de kosten voor de industrie', klinkt het.

Commentaar: Maar door de crisis, deels te wijten aan de invoering van de euro, zijn de mensen juist geneigd meer hout te stoken, zoals onder meer in ons land. In Griekenland is de stookolie zo sterk in prijs gestegen door de hogere taksen dat de mensen hun toevlucht nemen tot hout uit bossen en parken. Daardoor is de lucht in Athene en Thessaloniki heel sterk vervuild. Lees meer in The New York Times.

10 december 2013 in De Standaard: Houtkachel en open haard grootste bronnen fijn stof

Alleen het verkeer in snelheid beperken, volstaat niet volgens professor chemie Willy Maenhaut (UAntwerpen) om fijn stof binnen de perken te houden. Een rapport van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) heeft dit aangetoond. Huishoudelijke emissies leveren de grootste bijdrage aan rechtstreeks uitgestoten of primair fijn stof. Die emissies zijn vooral het gevolg van houtverbranding. Voor het verkeer is een tweede plaats weggelegd. (...) Met name in de winter op het platteland bereikt de uitstoot door hout recordhoogtes. (...) 'Door de economische crisis steken meer mensen de kachel aan met hout', weet de VMM.

9 december 2013 in De Standaard: Fijn stof doodt, EU kijkt toe

Voor de fijnste deeltjes, met een diameter onder 2,5 micrometer, heeft de Europese Unie een norm die de maximale aanwezigheid van fijn stof per kubieke meter lucht vastlegt op 25 microgram per kubieke meter. Maar in een studie die vandaag verschijnt in het toonaangevende vakblad The Lancet staat dat die norm nog veel te hoog ligt om iets te veranderen aan het effect van fijn stof op onze gezondheid of om onze levensduur te verlengen. (...) 'Het zou beter zijn als de norm zakt naar die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO)', zegt doctor Rob Beelen van de Universiteit van Utrecht. Die ligt op 10 microgram per kubieke meter. Enkele Noord-Europese landen slagen er in die te halen, de meeste andere in Europa zitten er ruim boven.

3 december 2013: Het aantal verkeersdoden in België per miljoen inwoners in 2012 was 69. Daarmee komt ons land op de 20ste plaats op de 28 landen van de Europese Unie. De aangepaste tabel is te vinden onder punt 5 van deze pagina

Het Nieuwsblad, 18 oktober 2013: Luchtvervuiling veroorzaakt longkanker

Tijdens een vergadering van het Internationaal Centrum voor Kankeronderzoek (IARC) in Lyon kwamen experts tot de conclusie dat er voldoende bewijzen zijn om een verband aan te tonen tussen blootstelling aan luchtvervuiling en longkanker. Er is ook een positief verband met een verhoogd risico op blaaskanker. In 2010 overleden wereldwijd 223.000 mensen aan longkanker die te maken had met luchtvervuiling. De resultaten komen volgende week gedetailleerd aan bod in het Britse tijdschrift The Lancet.

20 november 2013: De Morgen, 'Elektrische fiets riskant voor bejaarden'. Het aantal fietsongevallen met 65-plussers is de laatste 5 jaar met 21 procent toegenomen. Bij 75-plussers is dat zelfs 37 procent. Dat blijkt uit cijfers van staatssecretaris voor Mobiliteit Melchior Wathelet (cdH) op een vraag van volksvertegenwoordiger Peter Logghe (VB). (...) "Aangezien de meeste exemplaren gemakkelijk 25 kilometer per uur halen en veel logger en zwaarder zijn, is een elektrische fiets dus niet zonder gevaren", zegt Bas De Geus, onderzoeker op de dienst Menselijke Fysiologie.

19 november 2013: De secundaire scholen in Vlaanderen, het ASO op kop, krijgen een onvoldoende voor hun verkeerslessen. De dode hoek is amper gekend, studenten weten niet of nauwelijks hoe ze veilig naar school kunnen fietsen. 'De eindtermen zijn een lege doos', zegt de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. (De Morgen, 19 november 2013)